1ای پسرم، اگر برای همسایه خود ضامن شده، و به جهت شخص بیگانه دست داده باشی، 2و از سخنان دهان خود در دام افتاده، و از سخنان دهانت گرفتار شده باشی، 3پس ای پسر من، این را بكن و خویشتن را رهایی ده چونكه به دست همسایهات افتادهای. برو و خویشتن را فروتن ساز و از همسایه خود التماس نما. 4خواب را به چشمان خود راه مده، و نه پینكی را به مژگان خویش. 5مثل آهو خویشتن را از كمند و مانند گنجشك از دست صیاد خلاص كن. 6ای شخص كاهل نزد مورچه برو، و در راههای او تأمّل كن و حكمت را بیاموز، 7كه وی را پیشوایی نیست و نه سرور و نه حاكمی. 8اما خوراك خود را تابستان مهیا میسازد و آذوقه خویش را در موسم حصاد جمع میكند. 9ای كاهل، تا به چند خواهی خوابید و از خواب خود كی خواهی برخاست؟ 10اندكی خفت و اندكی خواب، و اندكی بر هم نهادن دستها به جهت خواب. 11پس فقر مثل راهزن بر تو خواهد آمد، و نیازمندی بر تو مانند مرد مسلّح. 12مرد لئیم و مرد زشتخوی، با اعوجاج دهان رفتار میكند. 13با چشمان خود غمزه میزند و با پایهای خویش حرف میزند. با انگشتهای خویش اشاره میكند. 14در دلش دروغها است و پیوسته شرارت را اختراع میكند. نزاعها را میپاشد. 15بنابراین مصیبت بر او ناگهان خواهد آمد. در لحظهای منكسر خواهد شد و شفا نخواهد یافت. 16شش چیز است كه خداوند از آنها نفرت دارد، بلكه هفت چیز كه نزد جان وی مكروه است. 17چشمان متكّبر و زبان دروغگو؛ و دستهایی كه خون بیگناه را میریزد؛ 18دلی كه تدابیر فاسد را اختراع میكند؛ پایهایی كه در زیانكاری تیزرو میباشند؛ 19شاهد دروغگو كه به كذب متكلّم شود؛ و كسی كه در میان برادران نزاعها بپاشد. 20ای پسر من اوامر پدر خود را نگاه دار و تعلیم مادر خویش را ترك منما. 21آنها را بر دل خود دائماً ببند، و آنها را بر گردن خویش بیاویز. 22حینی كه به راه میروی تو را هدایت خواهدنمود، و حینی كه میخوابی بر تو دیدهبانی خواهد كرد، و وقتی كه بیدار شوی با تو مكالمه خواهد نمود. 23زیرا كه احكام (ایشان) چراغ و تعلیم (ایشان) نور است، و توبیخ تدبیرآمیز طریق حیات است. 24تا تو را از زن خبیثه نگاه دارد، و از چاپلوسی زبانِ زنِ بیگانه. 25در دلت مشتاق جمال وی مباش، و از پلكهایش فریفته مشو، 26زیرا كه به سبب زن زانیه، شخص برای یك قرص نان محتاج میشود، و زن مرد دیگر، جان گرانبها را صید میكند. 27آیا كسی آتش را در آغوش خود بگیرد و جامهاش سوخته نشود؟ 28یا كسی بر اخگرهای سوزنده راه رود و پایهایش سوخته نگردد؟ 29همچنین است كسی كه نزد زن همسایه خویش داخل شود، زیرا هر كه او را لمس نماید بیگناه نخواهد ماند. 30دزد را اهانت نمیكنند اگر دزدی كند تا جان خود را سیر نماید وقتی كه گرسنه باشد. 31لیكن اگر گرفته شود، هفت چندان ردّ خواهد نمود و تمامی اموال خانه خود را خواهد داد. 32اما كسی كه با زنی زنا كند، ناقصالعقل است و هر كه چنین عمل نماید، جان خود را هلاك خواهد ساخت. 33او ضرب و رسوایی خواهد یافت، و ننگ او محو نخواهد شد. 34زیرا كه غیرت، شدّت خشم مرد است و در روز انتقام، شفقت نخواهد نمود. 35بر هیچ كفّارهای نظر نخواهد كرد و هر چند عطایا را زیاده كنی، قبول نخواهد نمود.
