1دل پادشاه مثل نهرهای آب در دست خداوند است؛ آن را به هر سو كه بخواهد برمیگرداند. 2هر راه انسان در نظر خودش راست است، اما خداوند دلها را میآزماید. 3عدالت و انصاف را بجا آوردن، نزد خداوند از قربانیها پسندیدهتر است. 4چشمانِ بلند و دل متكبّر و چراغِ شریران، گناه است. 5فكرهای مرد زرنگ تماماً به فراخی میانجامد، اما هر كه عجول باشد برای احتیاج تعجیل میكند. 6تحصیل گنجها به زبان دروغگو، بخاری است بر هوا شده برای جویندگان موت. 7ظلم شریران ایشان را به هلاكت میاندازد، زیرا كه از بجا آوردن انصاف ابا مینمایند. 8طریق مردی كه زیر بار (گناه) باشد بسیار كج است، اما اعمال مرد طاهر، مستقیم است. 9در زاویه پشتبام ساكن شدن بهتر است، از ساكن بودن با زن ستیزهگر در خانه مشترك. 10جان شریر مشتاق شرارت است، و بر همسایه خود ترحّم نمیكند. 11چون استهزاكننده سیاست یابد، جاهلان حكمت میآموزند؛ و چون مرد حكیم تربیت یابد، معرفت را تحصیل مینماید. 12مرد عادل در خانه شریر تأمّل میكند كه چگونه اشرار به تباهی واژگون میشوند. 13هر كه گوش خود را از فریاد فقیر میبندد، او نیز فریاد خواهد كرد و مستجاب نخواهد شد. 14هدیهای در خفا خشم را فرو مینشاند، و رشوهای در بغل، غضب سخت را. 15انصاف كردن خرّمی عادلان است، اما باعث پریشانی بدكاران میباشد. 16هر كه از طریق تعقّل گمراه شود، در جماعت مردگان ساكن خواهد گشت. 17هر كه عیش را دوست دارد محتاج خواهد شد، و هر كه شراب و روغن را دوست دارد دولتمند نخواهد گردید. 18شریران فدیه عادلان میشوند و خیانتكاران به عوض راستان. 19در زمین بایر ساكن بودن بهتر است از بودن با زن ستیزهگر و جنگجوی. 20در منزل حكیمان خزانه مرغوب و روغن است، اما مرد احمق آنها را تلف میكند. 21هر كه عدالت و رحمت را متابعت كند، حیات و عدالت و جلال خواهد یافت. 22مرد حكیم به شهر جبّاران برخواهد آمد، و قلعه اعتماد ایشان را به زیر میاندازد. 23هر كه دهان و زبان خویش را نگاه دارد، جان خود را از تنگیها محافظت مینماید. 24مرد متكبّر و مغرور مسمّی به استهزاكننده میشود، و به افزونی تكبّر عمل میكند. 25شهوت مرد كاهل او را میكشد، زیرا كه دستهایش از كار كردن ابا مینماید. 26هستند كه همه اوقات به شدّت حریص میباشند، اما مرد عادل بذل میكند و امساك نمینماید. 27قربانیهای شریران مكروه است، پس چند مرتبه زیاده هنگامی كه به عوض بدی آنها را میگذرانند. 28شاهد دروغگو هلاك میشود، اما كسی كه استماع نماید به راستی تكلّم خواهد كرد. 29مرد شریر روی خود را بیحیا میسازد، و مرد راست، طریق خویش را مستحكم میكند. 30حكمتی نیست و نه فطانتی و نه مشورتی كه به ضدّ خداوند به كار آید. 31اسب برای روز جنگ مهیا است، اما نصرت از جانب خداوند است.
